Over de voetafdruk

De Aarde produceert alles wat we nodig hebben om in onze voedsel-, energie- en andere levensbehoeften te voorzien. Voor de productie en afvalverwerking hiervan is ruimte nodig. De Ecologische Voetafdruk geeft inzicht in de hoeveelheid land (mondiale hectares) die jaarlijks nodig is voor onze consumptie. De grootte van je voetafdruk hangt dus af van je leefgewoonten.

Waar komt de Voetafdruk vandaan?
Het begrip ‘ecologische voetafdruk’ bestaat al ruim 15 jaar en werd geïntroduceerd aan de Canadese Universiteit van British Colombia door Mathis Wackernagel. De ecologische voetafdruk is een soort meetinstrument waarmee het ruimtebeslag van een mens op de Aarde bepaald kan worden aan de hand van iemands leefstijl. De ruimte die iemands leefstijl inneemt wordt uitgedrukt in hectares. Hoe groot deze voetafdruk is hangt met name af van het consumptiegedrag. De berekening neemt onder andere de oppervlakte mee welke nodig is voor het gebruik van energie en grondstoffen en de productie van voedsel. In Nederland is de ecologische voetafdruk in 1995 geïntroduceerd door milieuorganisatie De Kleine Aarde.

Leven op te grote voet
Per mens is op basis van een eerlijke verdeling 1,8 mondiale hectare beschikbaar. Wereldwijd gebruiken we nu per mens 2,7. Een gemiddelde Nederlander gebruikt zelfs 6,2 hectare! Op dit moment hebben we anderhalve Aarde nodig om te produceren wat we in één jaar gebruiken. We vragen dus meer van de Aarde dan ze kan bieden. Hierdoor komen ook de natuur en soortenrijkdom onder druk te staan en erven volgende generaties een Aarde die steeds minder leefbaar wordt.

Je voetafdruk en CO2
Het broeikasgas koolstofdioxide (CO2) beslaat maar liefst de helft van de Ecologische Voetafdruk. Het gas komt vrij bij verbranding van fossiele brandstoffen zoals aardolie, gas en steenkool, bijvoorbeeld voor elektriciteitsopwekking, verwarming en vervoer. CO2 draagt bij aan de opwarming van de Aarde en klimaatverandering. Gelukkig zijn bomen in staat om CO2 uit de lucht te halen en op te slaan. Daarmee leveren ze een belangrijke bijdrage aan het tegengaan van klimaatverandering. Je CO2-uitstoot wordt doorberekend in je Ecologische Voetafdruk door uit te rekenen hoeveel hectare bos er nodig is om je CO2 weer uit de lucht te halen.

Het Eerlijke Aarde-aandeel
Als alle bruikbare ruimte op Aarde verdeeld wordt over alle mensen en de natuur voldoende ruimte krijgt om zichzelf te herstellen, dan zou elke bewoner gemiddeld recht hebben op 1,8 hectare (cijfers 2001). Het Living Planet Report van 2010 geeft de volgende cijfers (die betrekking hebben op 2007) voor de gemiddelde Voetafdruk per inwoner voor onder meer:

Continenten

Enkele landen

Noord-Amerika 7,9 hectare Verenigde Arabische Emiraten 10,7 hectare
Europa 4,7 hectare Verenigde Staten 8,0 hectare
Oceanië 5,4 hectare België 8,0 hectare
Wereld 2,7 hectare Nederland 6,2 hectare
Azië 1,8 hectare Hongarije 3,0 hectare
Latijns-Amerika en Caraïben 2,6 hectare Turkije 2,7 hectare
Beschikbare biocapaciteit 1,8 hectare Brazilië 2,9 hectare
Afrika 1,4 hectare China 2,2 hectare
Algerije 1,6 hectare
Kenia 1,1 hectare
India 0,9 hectare